Bont in de Mode

Bont in de Mode

Eeuwenlang was bont een statussymbool. Dat veranderde na 1980. Mensen zagen op tv hoe jonge zeehondjes doodgeknuppeld werden. Bont was in een klap 'not done'. Overal ter wereld stortte de bontmarkt in. De bonthandel liet het er niet bij zitten. Grote en dure PR-campagnes moeten bont weer ‘en vogue’ maken. Hun dubieuze boodschap: ‘verantwoord bont’ is OK. Daarmee is het dierenleed terug op de catwalks. Hoe verantwoord is bont nou eigenlijk? Eeuwenlang stond bont niet ter discussie. Begin jaren tachtig kwam er een eind aan de sterke positie van de bonthandel. Overal ter wereld werden mensen zich bewust van het dierenleed dat aan bontmode kleeft. Modeontwerpers verloren hun belangstelling voor bont. De verkoop van bont kelderde en de meeste bontspeciaalzaken gingen failliet. Van statussymbool werd bont een symbool van dierenleed. Dat is vooral te danken aan de acties van het Anti Bont comité, de voorloper van Bont voor Dieren.

Het fabeltje van verantwoord bont

Door hard te roepen: 'alleen verantwoord bont telt' probeert de bonthandel vertrouwen te wekken bij het publiek. Maar over welk bont heeft zij het eigenlijk als ze over verantwoord bont praat? In Nederland wordt bont verkocht dat afkomstig is van fokkerijen en met name nerts, vos en chinchilla. Deze dieren worden speciaal voor hun vacht gefokt en lijden een kort, afschuwelijk leven in kleine kooien. De fokkers kunnen hun welzijn niet garanderen, maar toch durven ze het bont verantwoord te noemen. Naast fokbont wordt er ook klembont in ons land verhandeld. Klembont is afkomstig van de jacht op pelsdieren in Amerika en Canada met gruwelijke wildklemmen. Deze jacht betekent een langzame en pijnlijke dood voor de dieren, maar ook dit is volgens de bonthandel verantwoord bont. De vacht van konijnen die geslacht zijn voor hun vlees is niet geschikt voor de bontindustrie. Zeemleer, vilt en goedkope bontprullaria zijn voor deze velletjes de eindbestemming. Konijnenbont gebruikt in kleding is net als nerts en vos afkomstig van speciaal gefokte dieren. Het gaat hierbij om een heel ander soort konijn In kleine hokken leiden deze konijnen een kort en ellendig leven.

Natuurlijk evenwicht verstoord

Het fabeltje van de bonthandel dat zij bont verkoopt afkomstig van natuurregulatie is wel heel brutaal. Met name het bont van de Nederlandse muskusrat noemt de bontsector verantwoord. Muskusratten worden in ons land bestreden omdat ze een plaag vormen. De vachten worden door de muskusrattenbestrijding echter niet aan de bonthandel geleverd. Pikant detail: de muskusrat komt oorspronkelijk helemaal niet in Europa voor. De plaag is veroorzaakt door dieren die uit pelsdierfokkerijen ontsnapten.

Geen Nederlands muskusrattenbont

De bestrijdingsdienst van muskusratten wil niet in verband gebracht worden met commerciële bontbelangen. Zij vinden het heel gevaarlijk om plaagbestrijding te vermengen met de commerciële belangen van de bonthandel. Zaken die dan zouden gaan meespelen zijn bijvoorbeeld het aantal te vangen dieren, het tijdstip van de vangst en de vangstmethode. De vacht mag namelijk niet beschadigd raken voor de handel. Niet het bestrijden van de muskusrat is dan nog belangrijk, maar het ongeschonden verkrijgen van de vacht. Een effectieve muskusratbestrijding sluit dus het commercieel verhandelen van de pelzen uit. Het fabeltje van Nederlandse muskusratten wordt alleen verspreid om het imago van bont op te vijzelen, want verantwoord bont bestaat niet.

Karakul lamsbont

Nog een bontsoort die verkocht wordt als verantwoord bont is afkomstig van het Karakullammetje. Al eeuwen lang worden kuddes Karakulschapen gehouden in Centraal Azië en Namibië. De volwassen schapen hebben een vacht van dikke, rechte wol. Bij hun geboorte hebben de lammeren fijne, glanzende zwarte krulletjes. Na enkele dagen verdwijnen die en krijgt het lam een stuggere, grijze vacht. Om het zachte Karakulbont te verkrijgen, worden de lammeren kort na de geboorte gevild. Meestal gebeurt dit binnen 24 tot 48 uur. Men doodt de dieren door hun keel door te snijden. Het bont komt onder verschillende 'merknamen' op de markt. De bekendste zijn Persianer, Swakara en Astrakan. Bont afkomstig van ongeboren Karakullammetjes heet Breitschwanz oftewel breedstaart. Deze lammetjes worden dagen tot zelfs weken voor de geboorte uit de moeder gesneden. Door de barre leefomstandigheden van de moederdieren treden er vaak spontane abortussen op, maar er worden ook miskramen opgewekt om dit nog fijnere bont te verkrijgen.

Bontgarnering

Door gewone kleding heel subtiel met randjes bont af te zetten probeert de bonthandel de consument te verleiden tot het kopen van bont. Maar er is geen principieel verschil tussen een hele bontjas en een klein randje bont: voor beide hebben pelsdieren onnodig moeten lijden. Het enige verschil is dat er voor een hele bontjas meer dieren het vel over de oren wordt getrokken. Van de bijna 4 miljoen vossen die elk jaar wereldwijd worden gefokt eindigt 90% als bontgarnering aan revers, capuchons, manchetten en kragen. Een steeds groter deel van het bont afkomstig van de 25 miljoen nertsen is hetzelfde lot beschoren. Bont voor Dieren houdt het publiek alert op de herkomst van bont om zo de sluipende terugkeer van bont in het straatbeeld te bestrijden, want bontgarnering is niets minder dan een opstapje naar een hele bontjas.